تبلیغات
وطنیم ایران.آنا یوردوم آذربایجـــــــان www.moran.ir - مغان‌شهر یا پارس‌آباد نویسنده: مهندس حسن راشدی
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
مغان‌شهر یا پارس‌آباد نویسنده: مهندس حسن راشدی

نویسنده:  مهندس حسن راشدی زهرا

اقتباس از سایت مغان شهر

سالهای زیادی از پیروزی انقلاب اسلامی نگذشته بود و یكی از همكلاسیهای دوران دبیرستانی‌ام تصدّی بخشداری پارس‌آباد را به عهده داشت، در آن زمان در نامه‌ای كه از تهران برایشان ارسال كردم آدرس: آذربایجان شرقی ( آن زمان استان آذربایجان شرقی دو نیمه نشده بود و نام آذربایجان تاریخی كه با نام تاریخی اردبیل عجین است بر روی استان امروزی اردبیل می‌درخشید) مغان شهر (پارس‌آباد) بخشداری بخشدار محترم جناب آقاتی…» را بر روی پاكت قید كردم
بقیه در ادامه مطلب


  در نامه، بعد از سلام و احوال‌پرسی و بازگوئی خاطراتی از دوران دبیرستان، با صمیمیّت و صداقت با بخشدار محترم درد و دل كرده و نوشته بودم كه دیگر نام پارس‌آباد كه برگرفته از نام یك شخص گرفته شده  است با جایگزینی مناسب نام این شهر با نام منطقه و تاریخ پر افتخار گذشته اش پیوند داشته باشد.

از همین رو این جانب نام «مغان‌شهر» و یا هر نامی كه برگرفته از نام تاریخی مغان باشد را برای نامگذاری این شهر پیشنهاد كردم.

از آنجائیكه امروزه هم مردم مناطق همجوار وقتی می‌گویند به مغان می‌روم در ذهن اكثر شنوندگان «شهر پارس‌آباد» تداعی می‌شود و با اینكه نام گرمی، نه شهر گرمی در اسناد و مكاتبات رسمی و دولتی «مغان» ذكر می‌گردد امّا برای جلوگیری از هر نوع اشتباه و اینكه با پارس‌آباد مغان اشتباه نشود در داخل پارانتز قید كلمه‌ی «گرمی» ضروری می نماید، لذا با توجّه به نام مغان كه سابقه‌ی بس طولانی در منطقه دارد و حوادث تاریخی زیادی هم در این منطقه روی داده و در اسناد تاریخی نیز این نام ثبت و ضبظ است شاید بهترین گزینه برای انتخاب نام شهری كه از دل این آب و خاك برخاسته است تركیبی از نام «مغان» باشد. پل معروف و قدیمی «خدآفرین» كه سابقه‌ی آن به بیش از اسلام می‌رسد در این منطقه و بر روی رودخانه‌‌ی «آراز» (ارس) زده شده كه نام این پل با نام و كلمه‌ی «مغان» عجین است.

شروع پادشاهی نادرشاه به صورت رسمی و دعوت از صاحب‌منصبان و بزرگان و ریش‌سفیدان طوایف سراسر كشور به دشت مغان و برگزاری همه‌پرسی به سبك و روش آن زمان در مورد انتقال قدرت سلطنت از خاندان صفوی به وی در این دشت، و امضا‌ء قراردادهای داخلی بین او و بزرگان كشور در این منطقه اهمیّت تاریخی نام «مغان» را دوچندان كرده و به تاریخ كشورمان پیوند داده است لشگركشی آقامحمدخان قاجار به قره‌باغ و چگونگی عبور لشگریان از رودخانه‌ی آراز و پل خدآفرین در دشت مغان در صفحات تاریخ ثبت و نگهداری می‌شود.

و هیچ درسخوانده‌ی دبیرستانی فراموش نمی‌كند جنگ خونین بین ایران و روس در دوره‌ی قاجار را كه با فرماندهی و شجاعت عبّاس‌میرزا در دشت مغان و در منطقه‌ی آصلاندوز اتّفاق افتاده است اینها شمّه‌ای از تاریخ مغان است كه به صورت اختصار و فهرست‌وار در اینجا آورده شد و الا نویسندگان و مورّخین، كتابهای زیادی درباره‌ی این پهن‌دشت حاصلخیز كه زمانی، زیبائی آهووانش زبانزد خاصّ و عام بود و ماجرای فولكولوریك «خان چوبان» و «سارا»یش با نام مغان گره خورده و در شعر شعرا، آوای خوانندگان و ساز نوازندگان آذربایجانی هم مترنّم است كه به رشته‌ی تحریر در آورده‌اند.

و در نهایت دوران معاصر و در دهه‌ی اخیر با احداث سدّ انحرافی «میل مغان» برای آبیاری كشاورزی مكانیزه و اكتشاف چاههای نفت در این منطقه نام «مغان» برای ابد بر روی این دشت زرخیز خواهد ماند.


با توجّه به سابقه‌ی تاریخی نام مغان، نامی كه هم اكنون بر روی بزرگترین شهر سرزمین تاریخی نهاده شده هیچ انسیّت تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی و حتّی فرهنگی با منطقه ندارد و این نام زمانی كه برای اولّین بار سد انحرافی بر روی رودخانه «آراز» با همكاری دولت شوروی سابق زده شد و اوّلین آبادی كه در زیر نهری معروف به «نهر اوّل» برای كشت آبی زمینها برپا گردید با نام مهندس پارسا برادر وزیر آموزش و پرورش آن زمان بنام فرّخ‌رو پارسا بود، گره خورد. گذشت زمان و توسعه و ترقّی این روستای جدیدالتأسیس كه در اندك زمانی تبدیل به شهری با اقتصاد پویا گردید، كم‌كم نام تركیبی «پارساآباد» در زبان مردم محلّی نیز مخفف شده به «پارس‌آباد» تغییر نام یافت.

من خود در تابلوهای دهه‌ی چهل به كرّات نام «پارسا‌آباد» را به چشم خود دیده‌ام و احتمال اینكه هنوز هم در بعضی جاها به جای «پارس آباد»، «پارساآباد» نوشته شود زیاد است.

با توجّه به این نام بی‌مسمّا، بهتر است مسئولین متعهّد این شهر با همیاری و همفكری هم، جهت تغییر این نام و نهادن نام مناسب كه با تاریخ فرهنگ این منطقه همخوانی و هماهنگی داشته باشد اقدام نمایند از طرفی نام «آباد» كه در پسوند برگرفته از نام پارسا آمده است اصولاً برای نامگذاری دهات و ورستاها به كار می‌رود كه شایسته‌ی این شهر نیست. امروزه دیگر نام روستاهایی كه با توسعه و ترقّی تبدیل به شهر شده‌اند و نام آنها منسوب به فرد با پسوند آباد نامگذاری شده است و یا با تركیباتی وابستگی نام آن شهر به فرد و یا طایفه ی خاص نشان داده می‌شود با نام دیگری كه منصوب خاص‌ّ نداشته عوض شده بهینه می‌شود. مثل نام «قلعه حسن‌خان» در نزدیكی تهران كه نامی وابسته به یكی از خانهای دوران گذشته بود تبدیل به نام بدون منصوب شده و نام «حسن‌آباد» كه به «مهرشهر» برگشته است.

علاوه بر اینها حتّی نام شهرهایی كه در زمان حاكمان پهلوی از نام بومی حوزه برگشته و نام وابسته به خواندان پهلوی پیدا كرده بودند به نام اصلی خود برگشته و با فرهنگ منطقه سازگاری پیدا كرده‌اند، مثل «ارومیه» كه «رضائیّه» برگرفته از نام رضاشاه داشت و «سلماس» كه «شاهپور» بود و «بندر انزلی» كه در زمان حاكمان پهلوی «بندر پهلوی» نامیده می‌شد.


می توانید دیدگاه خود را بنویسید
همکلاس دوشنبه 26 خرداد 1393 07:47 ب.ظ
سلام آقای راشدی
یادش بخیر زمانی دبیرانی مجرب چون آقایان دهقان - شکرزاده - طیب زاده - عالی نژاد - ظفرخواه - رئیس زاده - یوسف محرم زاده - کاظمی - رستمی و ... داشتیم بلی حسن جان در زمان مطلب دشتی تولیر شما این نامه را نوشتید زمانی که با روزنامه ترکی زبان وارلیق همکاری داشتید و ما هم در دبیرستان های گرمی مشغول تدریس بودیم و ادای وظیفه میکردیم متن متین و عنبرآسای شما مستدیل و قابل تحسین است
محسن پنجشنبه 4 اردیبهشت 1393 11:20 ب.ظ
سلام
خیلی ممنون از شما و نوشته ی عالی تون
واقغ باید یه نام درست حسابی برای پارس آباد پیدا کنیم

این نام ( پارسا باد)، برازنده نیست
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.