تبلیغات
وطنیم ایران.آنا یوردوم آذربایجـــــــان www.moran.ir - مطالب فولکلور
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
اسکی سؤزلر
اسکی سؤزلر
قدیم سؤزلر
علی محمد خلفی زنگیر

دوغرو دئمیشلر؛ دیل جانلی وارلیق‌دیر. بو جانلی وارلیغا لازم اولان شرطلری بیله‌رکدن یا بیلمزدن پوزاندا، دیل آرتیق پوزولماغا و نهایت اؤلومه دوغرو گئدیر. ارتباط بئله گوجلو و قاچیلماز اولدوغو اوچون دیله دقت یئتیریب قوروماسان بیزیم دیلیمیز (تورک دیلی) کیمی یوخسوللاشیب استفاده‌دن چیخا بیلر. بو تکجه بیزیم دیله عاید دئییل بلکه هر دیل بو مسأله ایله ال‌به‌یاخادیر. فرقیمیز بوندادیر؛

دیل صاحبلری اونو اؤلومدن قوروماق اوچون «فرهنگستان» یا «دیل قورومو» آدلانان بیر یئر یارادیبلار و دیلین سؤز داغارجیغینا گیریب- چیخان کلمه‌لره نظارت ائدیرلر. (بیز هله ده محروموق)

بیزیم دیلین سؤز داغارجیغی وارلی و زنگین اولسا دا، علمین، صنعتین و حیاتین سرعتلی گلیشیب دییشمه‌سی یئنی- یئنی کلمه‌لر گتیریر و اونا تای و قارشیلیقلی سؤزوموز و «فرهنگستانیمیز» اولمادیغی اوچون دیلیمیز گونو- گوندن قیسیرلاشیر. بئله کی؛ ایسته‌ییمیزی افاده ائتمه‌یه یئتمیر. بو دا دیلیمیزین ایشدن دوشمه‌سی و بالا-بالا اؤلمه‌سی دئمکدیر.

یازی‌نین آردی ادامه مطلبده
ادامه مطلب

مرتبط با: فولکلور ,
باللیجا کندی‌نین کولتورونده آشیق اویونو
باللیجا کندی‌نین کولتورونده آشیق اویونو
آذربایجان تورکجه‌سینه اویغونلاشدیران: علی محمد خلفی زنگیر

آشیق اویونو تاریخی بیر تورک اویونودور. قدیم چاغلاردان بو گونه قدر، تورکیستان و تورکیه‌ باشدا اولماقلا تورکلرین یاییلدیغی بوتون جغرافیا بؤلگه‌لرینده بو اویونا راست گلمک مومکوندور. آشیق اویونو بوگون ده تورک کند، قصبه و حتی شهرلرینده گئتدیکجه آزالسا دا اوینانماقدادیر. آشیق، جوت دیرناقلی حیوانلارین آرخا قیچلاری‌نین دیزیندن چیخاریلان و دؤرد اوزو فرقلی شکیل‌لر گؤسته‌رن سوموگون آدیدیر. آشیق اویونو، آشیق ایله اوینانان بیرنئچه نوع اویونون عمومی آدیدیر. اویون کئچی و  قویون آشیغی ایله اوینانیر. بو حیوانلارین آشیغی بالاجا اولدوغو و یئره دوشَنده هر اوزو اوستونده دورابیلدییی اوچون ترجیح وئریلیر. آشیق اویونو بوگون ده خصوصاً تورک اؤلکه‌لری‌نین کندلرینده، بالاجا قصبه‌لرینده، حتی شهرلرینده داها دوغروسو یئنی اویونلارین تانینمادیغی هر یئرده اوینانماقدادیر. آشیق اویونلاریندا اویونچو سایی‌نین اهمّیتی یوخدور. بوتون تورک ائللرینده آشیق اویونونون ان یایقین ایکی نؤوعو بئله‌دیر:
یازی‌نین آردی
ادامه مطلب

اویونلار
اویــــــونــــــلار

آدداشمه (آدلاشما)

بو اویونو ایکی اوشاق یا یئنی یئتمه، یا ایکی بؤلونموش اوشاقلار اوینارلار. بیر بؤلوم بیر آد دئییر. اؤرنه‌یین؛ آراز. او بیری اویونچو یا بؤلوم گرک بیر آد دئیه کی، «ز» حرفی ایله باشلانسین. اؤرنک اوچون؛ زولئیخا.

دئمه‌لی دئییلن آدین سون حرفی ایله باشلانان بیر آد دئییلمه‌لیدیر. سوندا کیم تاپا بیلمیرسه او بیری بؤلوم یا شخص دئسه «بیر» اودور و اویون بئله‌جه داوام ائدیر. اؤنجه‌كی قرارا گؤره اودماق سایینی کیم تئز قازانسا اویونو آپاریر.

باشا دؤیدو

بئش-آلتی شخص اولور، بیر نفر پوشکله سئچیلیر، سئچیلن شخصین آیاغینی دیزه قدر یئره باسدیریرلار.

سونرا “پیشدی” دئین کیمی آیاغی باسدیریلان اونو یئردن چیخارینجا اوردا اولان شخصلر اونو شیلله ایله وورورلار. آیاق چیخان کیمی اویون بیتیر. سونرا بیر باشقاسی سئچیلیر.


حکایه نین گریده قالانی ادامه مطلبده


ادامه مطلب

مرتبط با: فولکلور ,
گئییملر
گئییملر

آلینلیق: کالاغایی‌نین بالاجاسی کی، اونونلا باش اؤرتوگونو اوستدن ساریییرلار. آروادلار بونو لچک شکیلینه سالیب اؤزل شکیلده باشلاریندا اولان کالاغایی یا آیری اؤرتوگون اوستوندن باغلاییرلار.

 

آراقچین: سله بؤرک شکلینده اولور. آراقچینی قوجا و اورتا یاشلی آروادلار یایلیغین یا کالاغایی‌نین آلتیندان باشلارینا قویورلار. آراقچین اینجه و چالارلی خاما‌لاردان توخونوردو ایکی باغی اولوردو آروادلار اونو باشلارینا قویدوقدان سونرا اونون باغلارینی قولاقلاری‌نین اؤنوندن گتیریب چنه‌لری‌نین آلتیندا باغلاییردیلار. ماهنیمیزدا بئله دئییلیر:

“آراقچینون منده‌دو جئیران

سرمیشم چیمنده‌دو جئیران

ائلون گؤزی منده‌سه جئیران

منیم گؤزوم سنده‌دو جئیران”


بقیه در ادامه مطلب


ادامه مطلب

دوه کولتوروموزده
دوه کولتوروموزده

یازان:علی محمد خلفی زنگیر - گئرمی شهری
http://www.milmugan.blogfa.com/post-37.aspx

«سون تونج و ایلک دمیر دؤورونده یئرلی اها‌لی‌نین ناخیریندا یئنی حئیوانا - دوه‌یه تصادوف اولونور. فضولی شهری یاخینلیغیندا زنگین قارابولاق کورقانیندا ایکی دوه ایسکلتی وار ایدی. قبیرده کی بزک اشیا‌لاری‌نین بیر حیصّه‌سی‌نین دوه‌یه عاید اولماسی دوه‌دن نقلیاتدا و مینیک حئیوانی کیمی ده ایستیفاده ائدیلدیگینی گؤستریر. یای واختلاری بوتون سورو ایله بیرلیکده دوه ده داغ اوتلاقلارینا آپاریلیردی. خاچ‌بولاق یایلاغیندا داشلی‌تپه سیکلوپ قالاسی‌نین مدنی طبقه‌سیندن تاپیلمیش دوه سوموکلری بونو ثبوت ائدیر.»(1- س.127)

آردینی اوخو


ادامه مطلب

توی کارتی متنی
توی کارتی متنی

سئوگیلر تانریسی نین آدی ایله
گلین......       بگ........

قارشیدا قارا داغی آشماغا  گلمیشم,

آخینتلی وگورکلی (گوزل)سویونو کئچمگه گلمیشم,

گئن اتگینه ,دارچاغینا ,قیسلماغا گلمیشم,

تانرینین بویوروغو ایله,پیغمبرین سوزو  ایله ,

آیدان آری,گوندن گورکلی اولان, 

سنله بیرلیکده, یاشاماغا گلمیشم,
               
                                        ( دده قورقود کیتابندان  )

............     ..............

چاغریمیز(دعوتیمیز): شنلیگه - شیرینی و شامادیر

چاغ (زمان)..../...../.....   ...... گون(........)

ایزلیم:.....شهری........-..........-...........



ساری گلین
 ساری گلین
ساری گلین (به ترکی آذربایجانی: Sarı gəlin) (از لحاظ لغوی در ترکی آذربایجانی یعنی عروس
 زرد یا عروس موطلایی که در افسانه‌های آذربایجان اشاره به خورشید است) یکی از تصنیف‌های
 فولکلور آذربایجان است. براساس افسانه، خورشید در سه هزارمین سال خلقت دزدیده
 می‌شود.تلاش برای آزادی خورشید و حسرت آن در موسیقی آذربایجانی ماتریالیزه شده‌است.
برای ساری گلین در آذربایجان رقص زیبایی وجود دارد که حرکات آن حس تمنا و خواستن را در
 انسان زنده می‌کند. دست‌ها به سمت آسمان باز می‌شود و با ملودی نرم ۴/۳ حرکات پا و دست 
انجام می‌شود.

ادامه مطلب

رقص ها و فولكولورهای آذربایجان
درمنطه آذربایجان درحدود200نوع رقص شناسایی شده است كه وجه تسمیه آن برچندین گونه نقل شده است

الف-بعضی رقصها بنام جواهرات نامگذاری شده است*مانند-رقص یاقوتی و رقص فیروزه ای

ب-بعضی رقصهابنام گلهانامگذاری شده*مانندرقص هیواگلی ورقص لاله لر وبنؤوشه رقصی

ج-بعضی رقصها بنام منطقه وخاستگاه مكانی آن نامگذاری شده است*مانندقازاقی و لزگی

د-بعضی رقصهابنام حیوانات وپرندگان نامگذاری شده*مانندرقص توراجی وگاموش باغاگیردی

ر-باتوجه به جغرافیای سالیان دور آذربایجان بعضی مناطق درزمانهای كهن ضمیمه آذربایجان بودندرقص آن

   بقیه در ادامه ی مطلب


ادامه مطلب

آشیقلار و آذربایجان فولکولور موسیقی سی 1

آشیقلار و آذربایجان فولکولور موسیقی سی 1

کلمه ی عاشیق یا آشیق همان صورت نوشتاری تورکی آذربایجانی واژه ی آش است که البته امروزه کاربرد چندانی ندارد ولی مصدر" آشیلاماق" به معنای تزریق کردن و تلقین کردن و نیز واکسیناسیون از همین ریشه مورد استفاده است.
محمد حسین تهماسب پژوهشگر فولکولور آذربایجان بر این باور است که کلمه آشوله در زبان تورکی ازبکی که به معنی و مفهوم ترانه و آهنگ است با همین واژه آشیق هم ریشه و نیز آشوله چی به معنای خواننده نیز با واژه ی آشیق از یک ریشه هستند.
آشیق ها در ادوار مختلف تاریخ با اسامی متفاوتی همچون وارساق ِ ایشیق ِ اوزان ِ ناشاق و... نامیده شده اند.

   بقیه در ادامه ی مطلب
ادامه مطلب

فولکلور

بایاتی‌لار

«تورک شعر نؤوونون اَن قدیم نمونه‌سی اولان "بایاتی"دیر. دئمک اولار، "بایاتی"نین یاراندیغی تاریخ، اینسان‌لارین دانیشیق تاریخی ایله برابردیر. بایاتی‌نین دؤرد میصراعی وهر میصراعین یئددی هئجاسی اولور. بیرینجی، ایکینجی و دؤردونجو میصراع‌لار عینی قافیه‌ده، اوچونجو میصراع ایسه سربست‌دیر. "بایاتی"دا اساس ایکی جور باشلیق (موراجیعت) وار کی، اونلارین بیری ایله باشلانیر. او ایکی باشلیق "عزیزیم و من آشیق"دیر. البتته باشقا موراجیعت‌لردن ده ایستیفاده اولونار. ایکینجی و یا دؤردونجو میصراع‌داکی سون دؤرد هئجانین سؤزلری عینی شکیلده باشلیغین آردینجا گلدیکده، بیرینجی میصراع یارانیر.» (1)

آردی

ادامه مطلب

اوشاق فولكلورو

لایلالار

«سوفره‌نین یاراشیغی قوناق، ائوین یارشیغی اوشاق» دئیه‌ن آنالاریمیزین چوخلو حیصه‌سی سودامر اوشاغین امیزدیر‌ندن سونرا قیچلارینین اوسته، بئشیكده و یا قوجاغیندا ساخلاییب یاتیرماغا چالیشان زامان اؤزل آهنگ ایله بیر سیرا سؤزلر زمزمه ائدیرلر، آنادان باشقا عائله‌نین دیگر عضولری او جومله‌دن بؤیوک ننه، خالا، بی بی  و باجی كیمی ائوآداملاری آشاغیدا اؤرنک اوچون وئریلن سؤزلردن اوخویارلار.

لایلای بئشیگیم لایلای

ائویم ائشیگیم لایلای

سن گئت شیرین یوخویا

چكیم كشیگین لایلای

                                                           بقیه در ادامه ی مطلب

ادامه مطلب

مرتبط با: چیچکلر , فولکلور ,